Przedszkole nr 145
"Czterolistna Koniczynka"
w Warszawie

Okres przedszkolny jest jednym z najważniejszych etapów w życiu człowieka, rozwojowi podlegają wszystkie sfery. Każda z nich powinna być przedmiotem stymulacji rozumianej, jako doskonalenie rozwoju.

Obecność wychowanków o zróżnicowanych potrzebach i możliwościach nakłada na pedagogów konieczność poszukiwania skutecznych form oddziaływania oraz zabezpieczenia odpowiednich warunków rozwoju. Obserwowana w grupie przedszkolnej wzrastająca ilość dzieci o nieharmonijnym rozwoju oraz charakterystyczna dla małych dzieci plastyczność umożliwiająca dokonywanie zmian w sposobie funkcjonowania pod wpływem odpowiednich oddziaływań otoczenia, skłania pedagogów do poszukiwań w technikach i metodach terapeutycznych. Możliwość wykorzystania tych specjalistycznych oddziaływań nauczyciele przedszkola uzyskują poprzez uczestniczenie w różnorodnych kursach, szkoleniach doskonalących ich umiejętności i wzbogacających ich warsztat pracy.

Procesy oddziaływań wychowawczo- dydaktycznych oraz oddziaływań terapeutycznych są ściśle ze sobą powiązane. „Oba służą stymulacji rozwoju w kierunku społecznie i jednostkowo pożądanym” /w „Zarys terapii dziecka” B. Kaja/.

Różnorodność sytuacji edukacyjnych wspartych elementami terapeutycznymi zapewni każdemu dziecku /nie tylko dzieciom o nieharmonijnym rozwoju/ bogatsze doświadczenie, wiedzę i umiejętności stwarzające większe prawdopodobieństwo zrealizowania jego potrzeb fizycznych, psychicznych, umysłowych i społecznych.

Dzięki wykorzystaniu technik i metod terapeutycznych dziecko :

1. wyposażone w nowe umiejętności i rozpoznające swoje potencjalne możliwości , ma szansę samorealizacji,
2. zrozumie relacji między sobą i swoim ciałem, przez co stanie się zdolne do odkrywania znaczących powiązań z otoczeniem i wchodzenia w relacje z innymi ludźmi,
3. podejmując różnorodne działania, dokona wyborów i uzyska większą harmonię rozwoju psychoruchowego oraz wyrówna deficyty rozwojowe.

Najczęściej w grupie przedszkolnej wykorzystywane są następujące metody i techniki terapeutyczne :

• Metoda Dobrego Startu /aut. M. Bogdanowicz/ - dziecko wykonuje czynności ruchowe w harmonii z czynnościami poznawczymi, orientuje się w schemacie swojego ciała

i przestrzeni, usprawnia rękę, nabywa umiejętność samokontroli, wycisza się, łatwiej opanowuje treści związane z przygotowaniem do podjęcia obowiązku szkolnego.

• Ruch Rozwijający /aut. W. Sherborne/- dziecko uczy się używać ciała i kontrolować je na wiele różnych sposobów oraz przyswajają sobie dobrze wyważony repertuar ruchów, jest sprawne ruchowo, ma świadomość przestrzeni i działania w niej, potrafi dzielić przestrzeń z innymi ludźmi, nabiera silniejszego poczucia samego siebie, swojej tożsamości, staje się bardziej pewne swoich możliwości, podejmuje inicjatywę oraz wykorzystuje własną inwencję, nabiera wiary we własne siły.

• Programy Aktywności /aut.M.Ch.Knill/- dziecko nabywa, organizuje i wykorzystuje wiedzę o sobie, swoim ciele, uczy się przewidywać ,co będzie się działo, potrafi świadomie dopasować ruch ciała do towarzyszącej ćwiczeniom muzyki, wydłuża czas koncentracji i skupienia uwagi na aktywności ruchowej, świadomie kieruje aktywnością,

nabiera wiary we własne możliwości,

• Artoterapia / bajkoterapia muzykoterapia, plastyka interakcyjna, dramoterapia/

- dziecko ma poczucie swojej wartości, śmiało prezentuje własne pomysły wobec grupy, nazywa i okazuje różne stany emocjonalne a także odczytuje emocje innych, współdziała w zespole, dostrzega własne mocne strony, staje się wrażliwe na potrzeby innych, wczuwa się w ich stany emocjonalne, pozbywa się lęku i nieśmiałości w kontaktach z innymi, podejmuje próby twórczego myślenia, czerpie i okazuje radość z realizacji podejmowanych zadań, uwalnia się od stresu.

Wzbogacanie osobowości dziecka, głównie poprzez doznania estetyczne, wyrabiania w nim postawy twórczej, pomnażanie zasobu jego doświadczeń emocjonalnych

i intelektualnych.

• Integracja Sensoryczna / aut.J.Ayres/- dziecko uwrażliwia zmysły oraz odbiera bodźce ze środowiska różnymi zmysłami, śmiało podejmuje nowe działania, rozszerza słownik / zmysłowa analiza właściwości przedmiotów z wykorzystaniem przymiotników/ oraz kształci umiejętność wypowiadania się na temat własnych odczuć sensorycznych, pobudza motywację do podejmowania aktywności twórczej i badawczej , nabiera wiary we własne siły i możliwości będącej wynikiem realnego przyrostu wiedzy i umiejętności, zwiększenia umiejętności społeczne.

Wszystkie ćwiczenia i zabawy wpływają na wzrost ciekawości i zainteresowania dzieci, pobudzają aktywność dziecka i rozwój intelektu. Znacząco wpływają na wyrównywanie szans edukacyjnych ponieważ właściwa integracja sensoryczna jest podstawą do prawidłowego rozwoju , uczenia się i zachowania.

W naszym przedszkolu elementy Integracji Sensorycznej wykorzystane są w programie profilaktycznym autorstwa p. Anny Czapskiej i Małgorzaty Kociubińskiej „Zaufaj zmysłom” realizowanym we wszystkich grupach.

• Techniki relaksacyjne- dziecko odczuwa przyjemne uczucie odprężenia i poprawy samopoczucia –stan równowagi emocjonalnej i uspokojenie wegetatywne, potrafi zmniejszyć napięcie określonej grupy mięśni aż do rozluźnia.

• Metoda malowania dziesięcioma palcami - dziecko śmiało podejmuje nowe wyzwania, uwalnia się od zahamowań, swobodnie fantazjuje i jest pełne wiary we własne siły oraz możliwości.

• Ćwiczenia rozwijające sprawność ruchową ręki / aut. H. Tymichova/- dziecko chętnie podejmie działania graficzne, prawidłowo i swobodnie trzyma i używa narzędzia do zabaw graficznych i malarskich, jest radosne i szczęśliwe, ponieważ odnosi sukcesy.

• Terapia zabawą /aut . J.Baran/- dziecko wydłuża czas koncentracji na zabawie, zdobywa informacje proponowanych otoczeniu oraz nowe umiejętności, tworzy plan działania, potrafi nawiązać i podtrzymać dialog, współdziała z innymi, podejmuje wysiłek i odczuwa własne sprawstwo.

• Kinezjologia Edukacyjna PiG Denisonów- dziecko zwiększa jasność myślenia, poziom energii, odpręża się, usprawnia ogólną koordynację wzroku, poprawia komunikację pomiędzy obiema półkulami mózgu i parzystymi organami, poprawia mechanizm myślenia przyczynowo-skutkowego, ogólną koordynację ruchowo-wzrokowo-słuchową, dziecko uspokaja się, wycisza, obiektywizuje myśli. Dziecko poprawia słuch i pamięć, zdolności językowe, usprawnia małą i dużą motorykę, równowagę, koncentrację zapamiętywanie.

Wszystkie wprowadzane przez nauczycieli przedszkola elementy metod i technik terapeutycznych są bardzo atrakcyjne dla dzieci i znacząco wpływają na wyrównywanie szans edukacyjnych dlatego są stosowane w pracy grupowej i indywidualnej w zależności od potrzeb wynikających z diagnozy pedagogicznej.

Zainteresowanych poszerzeniem wiedzy na temat metod i technik terapeutycznych zachęcam do zapoznania się z literaturą dotyczącą tematu:

1. Baran Joanna „Terapia zabawą” CMOS-P MEN -Warszawa 1996r.
2. Bogdanowicz Marta, Kisiel Bożena, Przasnysza Maria „Metoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka” WSiP
3. Brett Doris „Bajki, które leczą” GWP- Gdańsk 2003r.
4. Hannaford Carla „Zmyślne ruchy, które doskonala umysł” Medyk 1998r.
5. Kaja Barbara „Zarys terapii dziecka” WSP w Bydgoszczy -Bydgoszcz 1995r.
6. Knill Marianne, Knill Christopher „Program Aktywności –Świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja” CMPP-P MEN – Warszawa 1997r.
7. Maas Fiolet „Uczenie się przez zmysły- wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej” WSiP - Warszawa 1998r.
8. Tymichova Hana „Ćwiczenia rozwijające sprawność ruchową ręki” Glottispol –Gdańsk
9. Klöppel R., Vliex S. „Rytmika w wychowaniu i terapii", Warszawa 1995.
10. Lewandowska K. „Muzykoterapia dziecięca", Studio „NORMA", Gdańsk 1996.

Krystyna Szymańska